Κουβέντα στην «αυλή» μας, με την ηθοποιό Λένα Χερουβείμ, με αφορμή τη συμμετοχή της στην κωμωδία «Το μπάνιο» σε σκηνοθεσία του Μαξίμ Σπηλιώτη Γκοντορόζα, στο Θέατρο Αλκμήνη.

Ξεκινώντας την κουβέντα μας, θα ήθελα να πάμε μερικά χρόνια πίσω και να σας ρωτήσω, τι ήταν αυτό που σας ώθησε ν’ ασχοληθείτε με την υποκριτική;

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, ένιωθα πως η υποκριτική ήταν μια κλήση για μένα, το κάλεσμα της ψυχής μου σε αυτόν τον κόσμο. Από μικρή έπαιζα ρόλους και είχα έντονη την ανάγκη να εκφράζομαι. Άλλαζα φωνές, μάθαινα διαλόγους και τους απήγγελλα απ’ έξω, απλώς επειδή μου άρεσε. Με γοήτευε πάντα η ανθρώπινη συμπεριφορά και ένιωθα την ανάγκη να κατανοήσω τι κρύβεται πίσω από αυτήν, τι οδηγεί έναν άνθρωπο να αισθάνεται, να σκέφτεται και να αντιδρά με έναν συγκεκριμένο τρόπο.

Η υποκριτική υπήρξε για μένα ένα προσωπικό καταφύγιο, ένας χώρος όπου μπορούσα να διοχετεύσω όσα ένιωθα και να τους δώσω μορφή. Μέσα από αυτήν, ανακάλυψα σταδιακά τη δυνατότητα να μετουσιώνω το βίωμά μου σε δημιουργία, να μετατρέπω την εσωτερική μου ανάγκη και περιέργεια σε έκφραση και μέσα από αυτήν, να συναντώ και να συνδέομαι με τους άλλους. Ταυτόχρονα, αισθάνομαι πως μέσα από την υποκριτική αναπτύσσομαι και εξελίσσομαι ως άνθρωπος. Κάθε ρόλος γίνεται μια αφορμή να διευρύνω την αντίληψή μου, να αμφισβητήσω όσα θεωρώ δεδομένα και να ανακαλύψω νέες πλευρές τόσο του εαυτού μου όσο και της ίδιας της ζωής.

Αυτό που με έφερε κοντά στην υποκριτική και εξακολουθεί να με κρατά κοντά της είναι αυτή η αδιάκοπη εσωτερική περιέργεια, αυτή η ανάγκη για ανακάλυψη που με συνοδεύει από παιδί και συνεχίζει να με κινεί. Η ανάγκη να αισθάνομαι βαθιά, να κατανοώ, να εκφράζομαι και να μετατρέπω όσα συμβαίνουν μέσα μου σε κάτι δημιουργικό, που μπορεί να επικοινωνηθεί και να μοιραστεί. Για μένα, η υποκριτική είναι ένα διαρκές ταξίδι αυτογνωσίας, εξέλιξης και σύνδεσης με τον άνθρωπο.

Τι σημαίνει η λέξη «σανίδι» για εσάς και πόσο αγγίζει τον ψυχισμό σας το «χειροκρότημα» του θεατή;

Για μένα, το σανίδι σημαίνει δημιουργία, έκφραση, κίνηση, φαντασία, ρυθμό, παιχνίδι, ζωή, ύπαρξη, ουσία, σπίτι, βάθος, επικοινωνία.

Το χειροκρότημα του θεατή δεν είναι αυτοσκοπός για μένα. Δεν κάνω θέατρο για το χειροκρότημα. Θα έκανα θέατρο ακόμη κι αν ήμουν ο τελευταίος άνθρωπος στη γη, με θεατές τα αστέρια!

Το θέατρο είναι κάτι που αγαπώ βαθιά και είναι συνυφασμένο με την ίδια μου την ύπαρξη. Από αυτό το πρίσμα έχω νιώσει σε στιγμές σαν να με χειροκροτούν επειδή υπάρχω, επειδή βρίσκομαι στο σπίτι μου. Είναι μια παράξενη αίσθηση, κάτι που μου δημιουργεί μια γλυκιά συστολή, μια μικρή αμηχανία.

Ταυτόχρονα, αυτό που με χαροποιεί είναι ότι το χειροκρότημα γεννιέται μέσα από ένα μοίρασμα· μέσα από έναν δημιουργικό κόσμο στον οποίο ταξιδέψαμε για λίγο όλοι μαζί, γνωστοί και άγνωστοι. Μοιραστήκαμε μια κοινή εμπειρία, μια στιγμή που μας έφερε κοντά μέσα από την τέχνη. Και ίσως αυτό να είναι που κάνει το χειροκρότημα μια τόσο ιδιαίτερη και ενδιαφέρουσα εμπειρία για μένα.

Τι σας έκανε να συμμετέχετε στην παράσταση «Το μπάνιο» & ποιος είναι ο ρόλος σας σε αυτή;

Αυτό που με ώθησε να συμμετάσχω στην παράσταση «Το Μπάνιο» είναι το ενδιαφέρον μου για τη θεματολογία του έργου και η αίσθηση ότι μέσα από αυτήν έχω πράγματα να εκφράσω. Με απασχολεί ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος λειτουργεί μέσα σε ένα σύστημα, οι αντιφάσεις του, οι συγκρούσεις που αντιμετωπίζει και η ανάγκη για ουσιαστική αλλαγή. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα το γεγονός ότι, μέσα από τη σάτιρα και το παράλογο, το έργο θέτει ερωτήματα που παραμένουν επίκαιρα και μας καλούν να αναλογιστούμε τη δική μας στάση απέναντι στην κοινωνία και στους άλλους.

Στην παράσταση ερμηνεύω πέντε διαφορετικούς ρόλους: τον Εργάτη που χορεύει, τον Λογιστή, τη Δακτυλογράφο, την Ηθοποιό Θιάσου και τον Άνθρωπο από το Μέλλον. Η εναλλαγή ανάμεσα σε τόσο διαφορετικές παρουσίες αποτελεί για μένα μια ενδιαφέρουσα δημιουργική διαδικασία, καθώς μου δίνει τη δυνατότητα να εξερευνήσω διαφορετικές εκφάνσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς και να προσεγγίσω τον κόσμο του έργου μέσα από διαφορετικές οπτικές.

Τι το διαφορετικό κατά τη γνώμη σας έχει αυτή η παράσταση, που την κάνει να ξεχωρίζει;

Θεωρώ πως αυτό που κάνει την παράσταση να ξεχωρίζει είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα έργο γραμμένο σχεδόν έναν αιώνα πριν καταφέρνει να συνομιλεί τόσο άμεσα με το σήμερα. Μέσα από τη σάτιρα, το χιούμορ και το παράλογο, αναδεικνύονται καταστάσεις και συμπεριφορές που εξακολουθούν να μας απασχολούν, κάνοντας τον θεατή να γελά, αλλά ταυτόχρονα να αναγνωρίζει κομμάτια της πραγματικότητας γύρω του.

Για μένα, η δύναμή της παράστασης βρίσκεται στο ότι, πίσω από το χιούμορ, γεννά ερωτήματα για τον άνθρωπο, τις επιλογές του και την κοινωνία στην οποία ζει, αφήνοντας στον θεατή εκτός από μια ευχάριστη θεατρική εμπειρία, τροφή για σκέψη και στοχασμό, κάτι το οποίο βρίσκω απόλυτα ουσιαστικό σε μια κοινωνία που οι ρυθμοί της καθιστούν δύσκολη την ουσιαστική σκέψη και την εργασία με τον εαυτό.

Ταυτίζεται η φιλοσοφία της παράστασης με το σήμερα; Θα μπορούσε να ήταν μια έκφραση της καθημερινότητάς μας;

Πιστεύω πως η φιλοσοφία του έργου ταυτίζεται σε πολλά σημεία με το σήμερα, παρόλο που γράφτηκε σε μια εντελώς διαφορετική εποχή. Ο Μαγιακόφσκι σατιρίζει τη γραφειοκρατία, την εξουσιομανία, τον κομφορμισμό και την τάση του ανθρώπου να εγκλωβίζεται σε μηχανισμούς που υποτίθεται ότι υπηρετούν την κοινωνία, αλλά συχνά καταλήγουν να υπηρετούν τον ίδιο τους τον εαυτό.

Αν κοιτάξουμε γύρω μας, θα διαπιστώσουμε ότι πολλά από αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν. Αλλάζει η μορφή, αλλά όχι απαραίτητα η ουσία. Η ανάγκη για εξουσία και η δυσκολία να ξεφύγουμε από ένα σύστημα που μας περιορίζει, παραμένουν επίκαιρα ζητήματα.

Για μένα, η δύναμη του έργου βρίσκεται στο ότι δεν μας καλεί απλώς να γελάσουμε με τους άλλους, αλλά να αναρωτηθούμε και για τον ίδιο μας τον εαυτό. Πόσο συχνά αναπαράγουμε κι εμείς τις συμπεριφορές που κατακρίνουμε; Και πόσο εύκολα θυσιάζουμε την ουσία για χάρη της εικόνας ή της θέσης μας;

Γι’ αυτό θεωρώ ότι το έργο δεν είναι απλώς μια σάτιρα μιας άλλης εποχής. Είναι ένας καθρέφτης της δικής μας κοινωνίας και κυρίως, μια υπενθύμιση ότι η αλλαγή δεν αφορά μόνο τους θεσμούς, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εμείς οι ίδιοι σκεφτόμαστε και λειτουργούμε.

Ποιο μήνυμα – κάλεσμα, θα «στέλνατε» σ’ έναν υποψήφιο θεατή ώστε να δει την παράσταση;

Θα του έλεγα να έρθει να δει την παράσταση με ανοιχτό μυαλό και διάθεση να γελάσει, αλλά και να αναγνωρίσει μέσα σε αυτό το γέλιο κομμάτια της δικής μας πραγματικότητας. Είναι ένα έργο που μας αφορά όλους, καθώς μιλά για συμπεριφορές και νοοτροπίες που εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω μας.

Θα τον καλούσα να έρθει στο θέατρο όχι μόνο για να παρακολουθήσει μια ιστορία, αλλά για να γίνει μέρος ενός προβληματισμού. Να γελάσει, να αναγνωρίσει, να αναρωτηθεί. Και, φεύγοντας, να κρατήσει ίσως ένα ερώτημα: τελικά, πόσο διαφορετικός είναι ο κόσμος που σατιρίζει ο Μαγιακόφσκι από τον δικό μας; Γιατί, όταν μια παράσταση καταφέρνει να μας κάνει να γελάμε με κάτι που κατά βάθος μας προβληματίζει, τότε έχει ήδη πετύχει κάτι ουσιαστικό.

Θα σας δούμε και κάπου αλλού φέτος; Ποια είναι τα «άμεσα» σχέδιά σας;

Υπάρχουν κάποια σχέδια για τη συνέχεια της χρονιάς, από τον Δεκέμβριο και μετά, για τα οποία χαίρομαι ιδιαίτερα. Προς το παρόν, όμως, η προσοχή μου είναι στραμμένη στο «Μπάνιο» του Μαγιακόφσκι και σε αυτή τη συνάντηση με το κοινό. Εύχομαι η συνέχεια να φέρει νέες όμορφες καλλιτεχνικές συναντήσεις, για τις οποίες θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε σύντομα!

Για τον aylogyros news και τον Παύλο Ανδριά